28 03 2008

Yunus Emre'nin hayatı, edebi kişiliği, eserleri, şahsiyeti

Hakkında çok az bilgi bulunan Yûnus Emre, Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmaya ve  Türk Beylikleri'nin kurulmaya başladığı 13. yy ortalarından Osmanlı Beyliği'nin kurulmaya başladığı 14. yy'ın başlarında Orta Anadolu'da doğup yaşamış bir Türkmen bilgesi, şair ve bir erendir.

Yûnus'un yaşadığı yıllar, Anadolu Türklüğünün Moğol akın ve yağmalarıyla, iç kavga ve çekişmelerle, siyasî otorite zayıflığıyla, dahası kıtlık ve kuraklıklarla perişan olduğu yıllardır.

Bu yıllar aynı zamanda, çeşitli sünni olmayan mezhep ve inançların, batınî ve mutezilî görüşlerin de yoğun bir şekilde yayılmaya başladığı bir zamandır. İşte böyle bir ortamda,  Yûnus Emre, Allah sevgisini, aşk ve güzel ahlakla ilgili düşüncelerini, her türlü batıl inanca karşı, gerçek İslam tasavvufunu işleyerek Türk-İslam birliğinin oluşmasında önemli görevler yapmıştır.

Çeşitli belgelerden anlaşıldığına göre, Yûnus Emre, Hicri. 648 (Miladi. 1240) yılında doğmuş, 82 yıl yaşadıktan sonra H. 720 (M. 1320) yılında vefat etmiştir.

Doğduğu yer konusundaki tartışmalar Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy ile Karaman üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Menakıpnâmelerle şiirlerinden çıkarılan bilgilere göre Babalılardan Taptuk Emre'nin dervişidir.Şiirlerinden tasavvuf yolunu seçtiği, iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılmaktadır. Anadolu kentlerini dolaştığı, Azerbaycan ve Şam'a gittiği, Mevlana'yla görüştüğü, giderek şeyh olduğu da bu bilgiler arasındadır.

Gel Gör Beni Aşk Neyledi

Ben yürürüm yana yana

Aşk boyadı beni kana

Ne akîlem ne divâne

Gel gör beni aşk neyledi

 

Gâh eserim yeller gibi

Gâh tozarım yollar gibi

Gâh akarım seller gibi

Gel gör beni aşk neyledi

 

Akarsularım çağlarım

Dertli ciğerim dağlarım

Şeyhim anuban ağlarım

Gel gör beni aşk neyledi

 

Ya elim al kaldır beni

Ya vaslına erdir beni

Çok ağlattın güldür beni

Gel gör beni aşk neyledi

 

Ben yürürüm ilden ile

Şeyh anarım dilden dile

Gurbette halim kim bile

Gel gör beni aşk neyledi

 

Mecnun oluban yürürüm

O yâri düşte görürüm

Uyanıp melûl olurum

Gel gör beni aşk neyledi

 

Miskin Yunus bîçâreyim

Baştan ayağa yâreyim

Dost ilinden âvâreyim

Gel gör beni aşk neyledi

GÖNÜLLER YAPMAYA GELDiM

Benim bunda kararım yok, bunda gitmeye geldim

Bezirganım mataım çok, alana satmağa geldim.

Ben gelmedim da'va için benim işim sevi için

Dostun evi gönüllerdir, gönüller yapmağa geldim

 

Dost eşruğu deliliğim, aşıklar bilir neliğim

Devşuruben ikiliğim, birliğe bitmeye geldim

Yunus Emre aşık olmuş, ma'şuka derdinden olmuş

Gerçek erin kapısında ömrüm harcamaya geldim

Yûnus Emre'nin mezarı olduğu iddia edilen pek çok mezar ve türbe vardır. Bunlar; Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy; Karaman'da Yunus Emre Camii avlusu; Bursa; Aksaray ile Kırşehir arası; Ünye; Kula ile Salihli arasında Emre Sultan köyü; Erzurum, Duzcu köyü; Isparta'nın Gönen ilçesi; Afyon'un Sandıklı ilçesi; Sivas yakınında bir yol üstü. Ayrıca Tokat'ın Niksar ilçesinde de bulunmaktadır.Bu mezar ve türbelerin çokluğu halkımızın Yunus'a olan sevgisine işaret etmektedir.


Yunus Emre'nin iki eseri vardır:

1.Divan:

Bu eserinde şiirleri toplanmıştır. Şiirlerinin kimileri hece, kimiler ise aruz ölçüsüyle yazılmıştır.Bu şiirlerde derin bir Allah, peygamber ve insan sevgisi vardır. Hatta “Yaratılanı severiz yaratandan ötürü” dizesinden de anlaşılacağı üzere Yunus bütün varlık alemine sevgiyle yaklaşmıştır. Yunus’un bu sevgi ve hoşgörü iklimi sadece Anadolu’da etkili olmamıştır. Günümüzde Yunus Emre sevgi ve hoşgörüsüyle dünyaca tanınan bir şahsiyet olmuştur.

2.Risaletü'n – Nushiyye:

1307'de yazıldığı sanılmaktadır. Eser, mesnevi tarzında yazılmıştır ve 573 beyitten oluşmaktadır. Eser dini, tasavvufi, ahlaki bir kitaptır. "Öğütler kitabı" anlamına gelmektedir.

Fikrî ve Edebî Şahsiyeti(Edebi Kişiliği)

Yunus Emre, halk diliyle tasavvuf edebiyatının en büyük şairidir. Daha Orta Asya asırlarında Ahmed Yesevi ile başlayan halk tasavvuf şiiri; Türkistan, horasan ve Anadolu'da yüz yılı aşan bir işleniş çağından sonra, en üstün seviyesine Yunus Emre'de varmıştır. Yunus'un duygu ve düşünce alemini hazırlayan kültürün kaynağında İslam İmanı vardır. Bu iman, dünyanın üç kıtasında tecrübe görmüş ve her yeni nesle zeka ve irfan mirasları bırakmış bir milletin bağrında, kendi öz çevresini bulmuştur. Yunus'un bilgi ve düşünce aleminde, önce bu uzun, sabırlı ve sayısız hayat tecrübelerinden doğan irfan ışıldar. Onun yaradılış, varlık, yokluk, aşk ve Allah hakkında duygulu ve hummalı zihin yoruşları vardır ki aynı irfan kaynağından beslenir.

Yunus, insan olan herkese karşı; fakir, zengin, Hıristiyan ve Müslüman ayrımı yapmayan, engin sevgiyle bağlıdır. Onda ki insan sevgisi, insan'da Allah'tan bir parça, ondan gelip bedenlenmiş bir cevher bulunduğunu bilmesindendir. Yunus, işte bu parçanın bütününe yani Allah'a aşıktır. O'nu gönlünde bilmenin heyecanıyla vurgundur. Bu heyecanı, Musa Peygamber'in konuştuğu çoban kadar saf bir gönülle duyar; aynı saflıkla söyler. Yeryüzünde bir ömür boyu vatanından uzak kalmış bir insan hüznüyle Yunus'un Allah diyarına karşı sonsuz hasret duyması da bundandır. Yunus, ömrü boyunca böyle bir nostaljinin hummalarıyla yanmış, şiirlerine bu hummanın hareketini vermiştir.

Nihayet, bütün bu iç ve kafa hareketleriyle olgunlaşıp derinleşen, bazen coşkun, bazen rind ve her haliyle cana yakın bir derviş... Yunus Emre'nin şiirlerinden ve halk içine yayılan menkıbelerinden yükselerek yedi asır ötede canlanan simasını belli başlı çizgileri bunlardır. Yunus; duymuş, düşünmüş, inanmış ve bütün bu duyuş, düşünüş ve inanışlarını büyük bir sadelik ve kolaylıkla şiirleştirmeye muvaffak olmuştur. İslami taassubun, üzerinde durmaktan çekindiği birçok iman meseleleri ile cennet, cehennem, sırat ve benzeri gibi kavramlar, onun en zeki ve en hür düşüncelerine mevzu olmuştur. Şiirleri, eskilerin, sehl-i mümteni dedikleri, her dilin söyleyemeyeceği bir açıklık ve kolaylıkla terennüm edilmiştir.

41065
0
0

Seren Savcı Seren Savcı SİDDETLE ÖNERİYOMM 1 yıl önce

Nesrin Gökşen Nesrin Gökşen ödew performans :) 10 tane hemde 1 yıl önce

Ahmet Coşkun Ahmet Coşkun bütü n okullara tavsiye ederim 1 yıl önce

ateşli ateşli çok qüzel anlatmışsınız resmen aşık oldum adama ... 1 yıl önce

sevgi sevgi harika ayrıca esra arkadasımıza katılıyorun kimse kötü seyler yazamaz hakları yok dogru beyenen veya beyenmeyen farketmez bizler yunus emre gibi olamayız 1 yıl önce

asu asu yunus emre anlatıldıgı gibi içinde islam ve ALLAH sevgisi tasıyorsa ne iyi 1 yıl önce

işim gördü 1 yıl önce

selin selin benim istediğim değil ben topluma kazandırdıklarını istiyorummmmmm 1 yıl önce

bil ben bir allah bilir... bil ben bir allah bilir... tek idolüm var oda yunus emre 1 yıl önce

yunusemre yunusemre cokkk gusell :) 1 yıl önce

merve merve ay çok güzellllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll 1 yıl önce

irem nur yıldırm irem nur yıldırm öedivim için lazımdı teşekkürler:) 1 yıl önce

Ahmet Ahmet Cok uzun kısa bilgi lazım bana :S 1 yıl önce

rabia rabia çok guzelmiş. 1 yıl önce

azra azra işimizi ğördü teşekür ederiz 2 yıl önce

ela ela teşekür ederz 2 yıl önce

ALİ CAKAR ALİ CAKAR ODEVİMDE YARDIMCI OLDUĞUN İCİN SAOL ARKADAS 2 yıl önce

ödew ödew ödewim çok güzel oldu teşekkürler .d 2 yıl önce

veysi veysi waLLa iŞimi qOrdü :) 2 yıl önce

esra esra çok güzel çok işime yaradı saoğlun :) :) 2 yıl önce

esra esra bence bu yorum atanlar siz yunus emre nin tırnağı bile olamazsınız...:( 2 yıl önce

ece ece çok teşekkür ederim harıka olmuş ödevim süper oldu 2 yıl önce

muhmmed muhmmed kafam ağrıdı 2 yıl önce

öğren öğren daha fenazla bilgi luuuuuuuuutttfennnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn 2 yıl önce

serkan serkan bencede muhteşem bilgiler bence türkçe öğretmeni bana 95 verir 2 yıl önce

nehir nehir yunus emre büyükbir düşünür herkes onun gibi olmaya özenir ama olamaz keşke onunla aynı çevreyi paylaşa bilseydik ben bu söleri öğrencilerime de söylüyorum ama onlar beni dinlemiyo ben ingilizce öğretmeniyim öğrencilerimi çooook seviyorummm ()
2 yıl önce

elif elif ya hiç bi halt yok ya öldüm daha ya edebi kişiliğide yok kendisde öfffffff 2 yıl önce

beyza beyza yunus emre nin niçin ölüm yılı yok ... 2 yıl önce

meryem meryem yunus emrenın şiirlerıne bayılıyorum bu yüzden ödevım için yunus emreyı seçtim
2 yıl önce

ismail ismail cok güzelllll 2 yıl önce

yasmin yasmin bu bilgiler harika çok işime yarayacak . 2 yıl önce

lale lale çok güzel bilgiler var dönem ödevi için harika bi kaynak . 2 yıl önce

mahmut mahmut çok güzel teşekkürler 2 yıl önce

nurullah nurullah helal olsun adama 2 yıl önce

elif elif çoooooooookkkkk güzeellll 2 yıl önce

mert mert yaa bu adam keske yasasaydı keskee 2 yıl önce

yunus emre yunus emre çok sağol işime yaradı 2 yıl önce

gizem gizem gerçekten çok güzel bir şekilde ifade edilmiş...TEŞEKKÜRLER:) 2 yıl önce

sema sema :):):)paylaşım için teşekkürler acele lazım dı :):):) 2 yıl önce

derya derya çooooooooooooooooooooooookkkk güzel olmuş 2 yıl önce

cooooooooooookkkkkk güzel olmuş teşekkür ederim
2 yıl önce

yusuf yusuf güzel ama ha...........
2 yıl önce

eda eda çok güzel işime yaradı 2 yıl önce

yasemin yasemin yunus emrenin sevgi şiirleri varmı acaba çok iii biriis bnm dedem çünkü yunus mereyi görmüş 2 yıl önce

canan canan bananhiç yardımcı olmadıbaşka dosyalardan istedigimi buldum 2 yıl önce

hicran hicran yunus emreyi çok taktir eden biriyim ve şiirlerini çok beğeniyorum 2 yıl önce

iiiiiiii iiiiiiii iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii xD 2 yıl önce

şahane şahane çok güzel teşekkürler 2 yıl önce

nagihan nagihan ya çok karışık bana az veöz lazım 2 yıl önce

fatma fatma insanın içinde allah sevgisi oldumu her zaman sevilmeye layıktır 2 yıl önce

SaNaNe:):):):):):):):):):):):):):) SaNaNe:):):):):):):):):):):):):):) ***>>>>walla işime yaradı saolun<<<<***
:):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):):)):):):):):):):)::):):)):):):):):):):):):):):):):):):):) 2 yıl önce

hayat hayat biraz daha açıklama yapılsaymış keşke 2 yıl önce

yunus emrenin edebi şahsiyetii yokmuu??? 2 yıl önce

abdullah abdullah çoooooook güzel 2 yıl önce

merve merve Şiirlerini çok beğendim.Ve yani çok güzeldi... 2 yıl önce

hağasağan hağasağan kötü ööööööööğğğğğğ 2 yıl önce

abdullah re abdullah re arkadaşlar yunus emrenin allah sevgisiyle ilgili şiir bulamadım yardım edin lütven
2 yıl önce

hjfg hjfg süperrrrrrrrrrrrr 2 yıl önce

rumeysa rumeysa cidden cok güzel.neden biz allah aşkıyla yaşamıyoruzda mal gibi insanların ne yaptığıyla ilgilenip boku bokuna yaşıyouz şu dünyada??? 2 yıl önce

harbi kız :) harbi kız :) çok güzel tam aradığım gibi bir odew teşekkürler
:))))))))) 2 yıl önce

meral meral gerçekten çok sevdiğim sairlerden biridir keske simdi de onun gbi insanlar olsa 2 yıl önce

YİGİT YİGİT GÜZEL ENAZINDAN BİLGİ ALDIK 2 yıl önce

seda seda çok teşekkürler çok işime yaradı 2 yıl önce

serçe serçe harika bilgiler var zaten YUNUS EMRE harika bir şairimiz ondan sonra daha asla dünyaya böyle bir şair gelmez... 2 yıl önce

ceren ceren gerçekten çok teşekür ederim okadar site gezdim sadece bu site işime yaradı çok güzel sağolun teşekkürler :) 2 yıl önce

didem didem çok teşk ederim süper olmuş 2 yıl önce

bokçuuuuuuuuuuk bokçuuuuuuuuuuk çooooooooooook sıkıııcııııııııııııııııııı:(((( :SSSSSSSSSS 2 yıl önce

ebru ebru işime çok yaradı 2 yıl önce

duygu duygu iyi iyii idare eder
2 yıl önce

burcu burcu çok güzel olmuş beğendim işime yaradı 2 yıl önce

KÜBRA KÜBRA çok aptalca buldum ha ha ha :(:(:( 2 yıl önce

berika berika valla tam istediğim gibi müthiş doğrusu bu siteyi sevdim gzll seyler var bida burdan araştırma yapcam :)))))))))))))))) 2 yıl önce

sime sime tam istediim gibi
2 yıl önce

elif elif bu bilgileri yazanlara teşekürler 2 yıl önce

hasan hasan manyak bişey cok güzel ya 3 yıl önce

anomim anomim süper olmuş sağolun elleriniz dert görmesin teşekkür ederim 3 yıl önce

anonim anonim sssüüüppppeeer sağolun tşk ederim 3 yıl önce

Cengiz Cengiz Yunus Emre\'yle ilgili bütün kaynak ve belgelerde, atalarının Horasan\'dan gelerek Karaman eyaleti topraklarına yerleştiği ve Yunus\'un Karaman\'da yaşadığı açıkça belirtilmektedir.

Yavuz Sultan Selim döneminin 871 nolu Konya il yazıcı defterindeki belge Başbakanlık Arşivindedir. Bu belgenin 235. sayfasında Yunus\'un bağlı bulunduğu aile reisi İsmail Hacı\'nın, cemaati ile birlikte Horasan\'dan Larende\'ye (Karaman) gelerek; burada yerleşip yurt edindiği yazılıdır. Bu belgede adı geçen Hacı İsmail Köyü, Yunus Emrenin dedesi olan Hacı İsmail tarafından kurulmuş; Karaman\'a 29 Km. uzaklıktadır. Yine bu belgede Yunus Emre\'nin, Karamanoğlu İbrahim Bey\'den YERCE adındaki yeri satın aldığı ve ölünce mülkününün çocuklarına miras kaldığı belirtilmektedir. 3 yıl önce

cemre cemre çok sagolun diger sayfalar bundan 2 kat daha fazla yazmışlar. Çok teşekür ederim xd xd..... 3 yıl önce

yasemin yasemin çok güzel bi site 3 yıl önce

kezban kezban birazdaha açık anlatılsaydı cok iyi olurdu ginede gayet iyiydi işime yarar bilgilerde var teşekkür ettim. 3 yıl önce

kezban kezban birazdaha açık anlatılsaydı cok iyi olurdu ginede gayet iyiydi işime yarar bilgilerde var teşekkür ettim. 3 yıl önce

sezen sezen ya birazdaha sade olmaz mı ? yabancı kelime cok
ama yine de teşekkrler..:) 3 yıl önce

kadir kadir projeyapacak tım sizde olmasanız kitabtan başımızı kurtaramayız 3 yıl önce

MustafaFurkanCan..! MustafaFurkanCan..! Gerçekten ßu ßigler için Cok tesekkür ederim Sizin sayenizde Ödevlerimizi rahatlıkla yapaßiliyoruz Tekrar Teşekkür eder ve Saygılar Dilerim
Mustafa Furkan Can ... 3 yıl önce

yoyo yoyo ooooooooooo bu asırda olsaydı yani oooooo kalbimizdede yaşıyor saten o burada olsadı bu57 kişiye teşekkür ederdi onun icin yazı yazanlara sadece onu unutmayın unutamayın ben türkçe ögretmeni
3 yıl önce

ABDGS ABDGS TESEKKÜR___:) 3 yıl önce

şiirler çok güzel ve bilgiyi de çok açıklayıcı vermiş sağolun 4 yıl önce

size ne kadar teşekkür etsem azdır.uzun yazı yazmayı sevmem ama yunus emrenin hayatı bilindik şeyler değil bnaşından mucizeler geçmiş. ve yunus emrenin bir ermiş olduğuna inanmışlar çok güzel 4 yıl önce

çok cüzelharşey war nur içinde yatsın 4 yıl önce

isimsiz isimsiz hiç bi işime yaramadı hiçgüzel olmamış desem yalan söylemiş olurum.çok yerde aradım ve aradığımı burada buldum teşekkürler. 4 yıl önce

manyaq"m manyaq"m yha süper wala sorularımın tüm cwpları burda haha ellerinize sağlık :D 4 yıl önce

zeki çocuk zeki çocuk çok güzel olmuş. çok teşekürler. ödevime çok yardımcı oldu.thank you where much. 4 yıl önce