Betimleyici Anlatım

2011-02-21 12:50:00

Varlıkların kendilerine özgü ayırıcı niteliklerini, bu niteliklerin duyu organlarımız üzerindeki etki ve izlenimlerini görünür kılmaya, onları sözcükler aracılığıyla resimlendirmeye betimleme denir.

Bir anlatımın betimlemelere dayandırılması ve betimlemenin amaç olarak kullanılması ile oluşturulan anlatım biçimine de betimleyici anlatım denir.

   Betimlemede, görme, işitme, tatma, dokunma ve koklama duyularına yönelik bir anlatım vardır. Herhangi bir varlığın, nesnenin, olayın veya çevrenin, duyu organlarımız üzerinde bıraktığı izlenimler belirli bir plana göre okura aktarılır.
  ÖZELLİKLERİ:
   1.Betimlemeler açıklayıcı ve sanatsal betimleme olmak üzere ikiye ayrılır.
   2.Kişinin iç dünyasını anlatan betimlemelere tahlil(ruhsal portre) denir.
   3.Kişinin dış görünüşünü anlatan betimlemelere simgesel  (fiziksel portre)  betimleme denir.
   4.Roman, hikâye, tiyatro, gezi yazısı   gibi türlerde kullanılır.
   5.Kelimelerin yan ve mecaz anlamlarına yer verilebilir.

   Betimleyici anlatım biçimi, amacına göre iki çeşittir:
   Açıklayıcı Betimleme : Bu tür betimlemelerde amaç bilgi vermektir. Betimlenen varlık ya da nesne tanıtıcı ve ayırıcı özellikleriyle nesnel bir tutumla okura aktarılır.
   Sanatsal Betimleme : Bu betimlemede temel amaç, izlenim kazandırmaktır. Anlatımda, genel ayrıntılardan, ayırıcı ayrıntılara doğru gidilir. Kısaca gözlemlenen varlık ya da nesnenin anlatıcı üzerinde bıraktığı etki yansıtılır.
 
   Sanatsal Betimleme:
   1.İzlenim kazandırmak amacıyla yazılır.
   2.Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur.
   3.Ayrıntılar sübjektif olarak verilir.
   4.Amaç sanat yapmaktır.

   Açıklayıcı Betimleme:
   1.Bilgi vermek amacıyla yazılır.
   2.Genel ayrıntılar üzerinde durulur.
   3.Ayrıntılar objektif (olduğu gibi) olarak verilir, betimlemeye  kişisel duygu ve düşünceler katılmaz.
   4.Amaç sanat yapmak  değil, bir konu hakkında bilgi vermektir.
   5.Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulmaz.

   Örnek :
   “Burada müthiş karasinek vardı. Hele kebapçının bulunduğu yerde… Bir dükkanda ve etrafında bu kadar sinek olmasının bir hikmeti vardır, elbette…”

Tüm anlatım türleri için tıklayın.

1808
0
0
Yorum Yaz
Ödev Ödev