1923'ten Günümüze Şairler Yazarlar Hakkında Kısa Bilgiler

» 1923'ten Günümüze Şairler Yazarlar Hakkında Kısa Bilgiler



TÜRK EDEBİYATI ŞAİRLER YAZARLAR VE ESERLERİ

1923-1940 DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

 Faruk Nafiz ÇAMLIBEL:Şiirlerinde Anadolu ,  Anadolu insanını anlatmıştır

Şiirleri:Han Duvarları,Akıncı Türküleri,Bir Ömür Böyle Geçti, Şarkın Sultanları,

Oyun:Canavar,Akın           

Roman:Yıldız Yağmuru

Ahmet Kutsi TECER:Anadolu’yu efsaneleriyle,halk bilimiyle köy hayatıyla işlemiştir.(Halk bilimcidir.Aşık Veysel’i Türkiye’ye tanıtmıştır)

Şiir:Bütün şiirleri

Oyun:Köşebaşı,Koçyiğit Köroğlu,Satılık Ev,Köylü Temsilleri

Necip Fazıl KISAKÜREK:Mistik ,felsefi şiirler yazmıştır

Şiir: Çile

Oyun: Bir Adam Yaratmak,Tohum,Künye,Sabır Taşı

Roman:  Kafakağıdı,Aynadaki Yalan

Hatıra :Babıali

Hikaye:  Hikayelerim,Birkaç Hikaye,Birkaç Tahlil

Refik Halit KARAY: Hikayelerinde Anadolu gerçeğini dile getirmiştir (Mopasan tarzı olay hikayeciliğinin temsilcisi)

Hikayeleri: Memleket Hikayeleri,Gurbet Hikayeleri

Romanları: İstanbul’un İçyüzü, Bugünün Saraylısı, Çete, Sürgün, Anahtar, Bu Bizim Hayatımız,Nilgün,Yer Altında Dünya Var, Karlı Dağdaki Ateş,Dört Yapraklı Yonca

Memduh Şevket ESENDAL:Günlük konuları,sade,konuşur gibi ve mizahi bir üslupla yazmıştır.Çehov(durum hikayesi)tarzına yakındır.

Hikayeleri:Otlakçı ,Mendil Altında,Temiz Sevgiler,Ev Ona Yakıştı, Veysel Çavuş,İhtiyar Çilingir

Roman:Ayaşlı ve Kiracıları,Miras,Vassaf Bey

Reşat Nuri GÜNTEKİN:Anadolu hayatı,toplusal sorunları,yalın bir şekilde anlatmıştır.

Romanları: Gizli El,Çalıkuşu,Dudaktan Kalbe,Damga,Akşam Güneşi,Bir Kadın Düşmanı,Yeşil Gece,Yaprak Dökümü,Kızılcık Dalları,Eski Hastalık,Değirmen

Hikaye: Tanrı Misafiri,Leyla ile Mecnun, Olağan İşler

Gezi yazısı: Anadolu Notları

Tiyatro:  Hançer, Eski Rüya,Tanrı Dağı Ziyafeti,Balıkesir Muhasebecisi

1940 SONRASI(SON DÖNEM TÜRK EDEBİYATI)

MANZUM

Arif Nihat ASYA:Epik şiirler yazdı.ir Bayrak Rüzgar Bekliyor

Fazıl Hüsnü DAĞLARCA:Şiirlerinde insan sevgisi ve adalet duygusu hakim.İlk şiir kitabı Havaya Çizilen Dünya,asıl ününü Çocuk ve Allah kitabıyla hazandı,Üç Şehitler Destanı

Zeki Ömer DEFNE:Çankırılı şair-Lirik ve simgesel şiirler yazdı

Denizden Çalınmış Ülke,Sessiz Nehir,Kardelenler(Ziller Çalacak)

Ahmet Muhip Dıranas:Hece ölçüsünü en iyi kullanan şairlerden biri şiirleri Şiirler adılayla tek kitapta toplanmıştır

(Fahriye Abla-Seranat meşhur şiirleri)

Orhan Veli KANIK:Garip akımının en önemli sanatçısı.Şiirde ölçü ve uyağı reddeden bir anlayışa sahip.şairlikten uzak halkın kullandığı kelimelerle gerçek hayattan örneklerle şiirler yazmıştır

Eserleri: Garip,Vazgeçemediğim,La Fonten Masalları,Nazım biçiminde Nasrettin Hoca Hikayeleri,Destan Gibi ,Yenisi ,Karşı

(ayrıca çeviri kitapları var) İstanbul’u Dinliyorum-Anlatamıyorum

Behçet NECATİGİL:Geleneksel Türk şiirinden yararlanarak çevresini orta halli insanları  anlatan şiirler yazdı.Edebiyat tarihi ve Radyofonik(radyo oyunu)türde eserler verdi

Şiir:Kapalı Çarşı,Eski Toprak,Çevre,Arada İki başına Yürümek

Radyofonik Oyun:Yıldızlara Bakmak,Kadın ve Kedi,Gece Aşevi

Üç Turunçlar-Edebiyat Tarihi:Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, Edebiyatımızda eserler sözlüğü

Atilla İLHAN.Birinci yeni(Garip akımı) ve ikinci yeni hareketine karşı çıkmış bağımsız bir şairdir kişisel ve toplumsal şiirler yazdı

Klasik şiirden(gazelden)etkilenerek modern şiirler yazmıştır

Şiir,roman senaryo,gezi yazısı,makale ,fıkra türünde eserler verdi

Şiir.Duvar ,Sisler Duvarı,Ben Sana Mecburum ,Elde Var Hüzün

Cahit Sıtkı TARANCI:İçten ahenkli şiirler yazdı Yalın bir söyleyişle ;ama imgeler dolu şiirler yazdı.Yaşama evinci, ölüm, hayata bağlılık,aşk temaları görülür

Şiir:Ömrümde Sükut,Düşten Güzel,Sonrası

MENSUR

HİKAYE

Sait Faik ABASIYANIK:Hikayelerinde balıkçılar,İstanbul’un kenar mahalleleri  konuşma dilinde anlatılır Çehov (durum)tarzı hikayeci

Hikaye:ilk öyküleri İpekli Mendildir

Semaver,Sarnıç,Şahmerdan,Lüzumsuz Adam,Mahalle Kahvesi Havada Bulut,Son Kuşlar,Havuz Başı,Kumpanya,Alemdağ’da Var Bir Yılan,Az Şekerli ,Tüneldeki Çocuk,Mahkeme Kapısı

Romanları:Medar-ı Maişet Motoru,Kayıp Aranıyor

Şiir.Şimdi Sevişme Vakti

Haldun TANER:Gözleme dayanan mizahi ve yergisel eserler yazdı. Konu olarak üst tabaka insanları görgüsüzlüğü, yozlaşmayı şımarıklığı el aldı. Başarılı oyunlar, eleştirisel kabareler  yazdı Gazetecilik ve köşe yazarlığı(fıkra)yaptı

Hikayeleri:Yaşasın Demokrasi,Şişhaneye Yağmur Yağıyordu,On İkiye Bir Var, Tuş,Konçinalar,Yalıda Sabah

Tiyatro: dışarıdakiler,Fazilet Eczanesi,Keşanlı Ali Destanı, Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım,Ve Değirmen Dönerdi, Lütfen Dokunmayın,Günün Adamı,Huzur Çıkmazı Sersem Kocanın Kurnaz Karısı

Orhan KEMAL:Yoksul insanları toplumsal sorunları ele aldı

Çocukluğundan beri gördüğü tanıdığı kişileri olayları anlattı

Edebiyata şiirle başladı

Hikayeleri: Ekmek Kavgası,Çamaşırcının Kızı,72.Koğuş,Önce Ekmek,Arka Sokak,İşsiz

Roman: Avare Yıllar, Baba Evi, Murtaza, El Kızı, Hanımın Çiftliği

Kanlı Topraklar, Yalancı Dünya, Arkadaş Islıkları

Oyun: İspinozlar

ROMAN

Peyami SAFA: Ruhsal ve toplumsal çözümlemelerle yüklü romanlar yazdı.Olayı geri plana atan düşünce ve duygu ön planda olan eserler yazdı Geçimini sağlamak için polisiye romanlar yazdı.Cingöz Recai ilk polisiye roman örneğidir

Romanları: Sözde Kızlar,Şimşek,Mahşer,Bir Akşamdı,Dokuzuncu Hariciye Koğuşu,Fatih -Harbiye,Bir Tereddüdün Romanı Matmazel Noraliya’nın Koltuğu,Yalnızız,Biz İnsanlar

Ahmet Hamdi Tanpınar: Şiir,öykü,edebiyat tarihi,deneme,roman türlerinde eserler vermiştir.Romanlarında hareketten  ve olaydan çok insanın iç dünyası vardır Psikoloji ,zaman,rüya bilinçaltı, mimari ,müzik,Doğu-Batı çatışması,İstanbul’un güzellikleri konu işlemiştir.

Şiirleri: Şiirler (Bursa’da Zaman)

Hikaye: Abdullah Efendi’nin Rüyaları, Yaz Yağmuru

Roman: Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü,Sahnenin Dışındakiler Mahur Beste

Deneme, Eleştiri, İnceleme:Beş Şehir,19.Asır Türk Edebiyatı Tarihi

Yahya Kemal , Edebiyat üzerine makaleler,Yaşadığım Gibi

Kemal TAHİR:Tarihi romanlarıyla tanınır.Yorgun Savaşçı,Devlet Ana,Esir Şehrin İnsanları,Esir Şehrin Mahpusu,Sağırdere, Karılar Koğuşu,Göl İnsanları,,Kurt Kanunu,Bozkırdaki Çekirdek

Tarık BUĞRA:Türk tarihi ,ulusal sorunlar aile ,insanın iç dünyası, taşra hayatını konu eden eserler yazmıştır Yoğun anlatımlı araştırmacı,çözümleyici tarzda eserler yazmıştır.

Roman: Küçük Ağa,Küçük Ağa Ankara’da,Osmancık,İbiş’in Rüyası, Yalnızlar,Yağmur Beklerken Firavun İmanı,Dönemeçte

Hikaye: Yarın Diye Bir Şey Yoktur,Oğlumuz,İki Uyku Arasında

Nihal ATSIZ:Türkçülük akımının önde gelen temsilcilerinden

Tarihi romanlarıyla tanınır

Romanları: Bozkurtların Ölümü,Bozkurtlar Diriliyor,Deli Kurt Ruh Adam Şiir:Yolların Sonu

Yaşar KEMAL:Çukurova yöresini ve insanlarını anlatan romanlar yazdı.Anadolu efsanelerinden,halk öykülerinden yararlandı.Edebiyata şiirle başladı

Roman: İnce Memed ,Orta Direk,Yer Demir Gök Bakır,Ölmez Otu, Demirciler Çarşısı,Yılanı Öldürseler,Yusufçuk Yusuf

Hikaye :Sarı Sıcak,Teneke,Bütün Hikayeleri

TİYATRO

 

Necati CUMALI:Şiir,öykü ,roman,hikaye yazdı.Gerçek bir olaydan hareketle yazdığı Susuz Yaz öyküsünü daha sonra tiyatro olarak yazdı

Oyun: Boş Beşik,Ezik Otlar,Vur Emri,Susuz Yaz,Derya Gülü

Mine,Yeni Çıkan Şarkılar

Roman: Tütün Zamanı Yağmurlar ve Topraklar

Turan OFLAZOĞLU: Konusunu Türk tarihinden  ve köy hayatından alan tiyatrolar yazdı.Tarihte bunalımlı dönemleri,iktidar mücadelelerini . trajik açıdan anlatmıştır III.Selim Kılıç ve Ney oyunlarında şiir ve musiki iç içedir

Oyun: Keziban, Deli İbrahim, IV. Murat,Genç Osman,Kösem Sultan,III.Selim, Fatih, Sinan, Gadiyan, Sokrates Savunuyor

İnceleme: Şekspir, Molyer

Şiir:Sevgi Hakanı

Recep BİLGİNER:Edebiyata şiirle başladı.köylü sorunları, toplumdaki düzensizlik,Köylülerin sorunları,yaşlı insanların psikoloji üzerine oyunlar yazdı.

Oyunları:Mevlana,Gazeteciden Dost,İsyancılar,Ben Devletim, Yunus Emre,Utanç Dünyası ,Sarı Naciye,Parkta Bir Sonbahar Günüydü

Refik ERDURAN:Orta halli insanları,kendini soyutlayan aydınları,toplumsal düzensizlikleri hicveden komediler yazdı

Oyunları:Deli,Bir Kilo Namus,Cengiz Han’ın Bisikleti,İp Oyunu, Karayar Köprüsü İkinci Baskı,Büyük Jüstinyen, Aman Avcı,Ayı Masalı, Canavar Cafer,Turp Suyu,Tamirci,Kartal Tekmesi, Kelepçe,Uçurtmanın Zinciri,Direkler Arasında

Orhan ASENA:Hürrem Sultan,Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe, Tohum ve Toprak,

GEZİ HATIRAT

Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU:Öykü ,roman ve anı türünde eserler yazmıştır.Milli Mücadele Döneminde Anadolu’ya geçti asıl ününü romanlarıyla sağladı

Hikaye:Bir Serancam, Rahmet,Milli Savaş Hikayeleri

Roman:Kiralık Konak,Nur Baba,Hüküm Gecesi,Yaban,Ankara

Anı:Anamın Kitabı,Vatan Yolunda,Zoraki Diplomat

Yusuf Ziya ORTAÇ:Hecenin beş şairinden biri olarak tanındı.Şiir tiyatro,fıkra,makale,gezi yazısı ,anı,biyografi türünde eserler verdi

Şiir:Akından Akına,Cenk Ufukları,Aşıklar Yolu,Kuş Cıvıltıları

Oyun:Binnaz,Nane,Nikahta Keramet

Roman:Göç,Üç Katlı Ev

Fıkra:Beşik ,Sarı Çizmeli Mehmet Ağa

Gezi Yazısı.Göz     Ucuyla Avrupa

Anı:Portreler(ünlü sanatçılarla ilgili anıları),Bizim Yokuş

Eleştiri:Fitnen

Abdülhak Şinasi HİSAR:Asıl ününü Fehim Bey ve Biz adlı romanıyla sağladı anıları ön plandadır.Eserlerinde İstanbul ve geçmişe duyulan özlem dile getirilir

Anı:Boğaziçi Mektupları,Boğaziçi Yalıları,Geçmiş Zaman Köşkleri,Geçmiş Zaman Fıkraları

İsmail Habib SEVÜK.Gezi yazıları var

DENEME –ELEŞTİRİ

Nurullah ATAÇ:Türk edebiyatında modern anlamda deneme türünde ürün veren ilk yazar eleştirmendir(tiyatro eleştirileri)

Devrik cümlelerle sade  eserler vermiştir. Çevirileri vardır.

Deneme-eleştiri: Günlerin Getirdiği,Sözden Söze,Karalama Defteri,Günce  (1995 ÖSS Hikaye yazarı yanlış)

Suut Kemal YETKİN:Cumhuriyet döneminin en başarılı deneme yazarlarındandır.denemelerini edebiyat ve sanat konusunda yapmıştır.

Denemeleri:Edebiyat Konuşmaları,Edebiyat Üzerine,Günlerin Götürdüğü, Düşün Payı,Yokuşa Doğru,Şiir Üzerine düşünceler

Cemil MERİÇ:Deneme türüne yeni anlayış getirmiştir toplum, bilim, tarih,felsefe konularında kendine özgü bir dil ve şiirsel anlatımla dile getirmiştir. Fransızca çeviriler yapmıştır.

Mehmet KAPLAN:Tanzimat sonrası ve günümüz edebiyatı eser ve sanatçıları üzerinde eleştiri yazıları yazdı

Eserleri:Şiir Tahlilleri,Hikaye Tahlilleri,Türk Edebiyatı Üzerine Araştırmalar,Edebiyatımızın İçinden

Fuat KÖPRÜLÜ:Edebiyat tarihi alanındaki çalışmalarıyla tanınır.Edebiyat tarihimizi destan döneminden günümüze kadar ele aldı birçok şair ve yazarı bilim dünyasına tanıttı

Eserleri:Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar,Türk Edebiyatı Tarihi,Divan Edebiyatı Antolojisi,Türk Saz Şairleri

Vasfi Mahir KOCATÜRK:Türk Edebiyatı Tarihi adlı eseri  başlangıçtan günümüze Türk Edebiyatını değerlendirir

Enis Behiç KORYÜREK:Konularını deniz savaşlarından alan Eski Korsan Hikayeleri adlı manzum hikayeleriyle ün kazanmıştır

Halit Fahri OZANSOY : Aruz’a Veda şiiriyle hece ölçüsüyle şiirler yazmaya başladı

Orhan Seyfi ORHON:Fırtına ve Kar adlı serbest müstezat şeklinde yazdığı uzun şiiriyle ün kazandı

Kenan Hulisi KORAY:Yedi meşalecilerin arasına öykü türüyle katılan tek yazarı(Korku türünde eser veren ilk sanatçı)

Yaşar Nabi NAYIR:Birçok türde eseri var yayıncı (varlık yay.)

Vasfi Mahir KOCATÜRK : Şairliğinin yanı sıra antoloji ve araştırmalarıyla tanınıyor(Divan Şiiri Antolojisi)

Muammer Lütfi BAHŞİ: Şair

Sabri Esat SİYAVUŞGİL:Çevirileriyle tanınır şair

Cevdet Kudret SOLOK:Birçok türde eseri var. İnceleme araştırma türü yapıtlarıyla tanınır

Ziya Osman SABA:Şiirlerinde ve hikayelerinde anılarını anlatır.

Cemal KUNTAY:Üç İstanbul romanı

Aziz NESİN.Eleştiri,gülmece tarzında oyun roman ve hikayeleriyle tanınır.Toplumsal eleştiri ön planda

Ercüment Ekrem TALU: Meşhedi adlı mizahi romanı meşhur

Sabahattin ALİ:Anadolu köy hayatını gerçekçi bir anlatımla hikaye etmiştir (Kuyucaklı Yusuf gerçekçi roman örneği)

Neyzen TEVFİK:Hiciv şairlerinin en ünlülerindendir.Ney ustasıdır.(Edebiyatımızda hiciv türünde Nefi,Eşref,Ziya Paşa, Tevfik Fikret,Mehmet Akif)

Coşkun ERTEPINAR.Doğa ve yurt güzelliği temalı şiirler

Kemalettin KAMU:Hece ölçüsüyle Milli mücadele dönemindeki  şiirleriyle tanınır(Gurbet,Bingöl Çobanları)

Halide Nusret ZORLUTUNA: “Git Bahar” şiiriyle tanındı

Nazım HİKMET.Toplumsal içerikli şiirler yazdı (Kuvvayi Milliye)

Orhan Şaik GÖKYAY:Dede korkut Hikayeleri üzerine yaptığı çalışmalarıyla tanınır.Ayrıca “Bu Vatan Kimim” şiiri meşhurdur

Cahit Külebi:1940 sonrası şair İçten ,yalın  bir söyleyişi var

Muhsin ERTUĞRUL:Batılı anlamda Çağdaş Türk Tiyatrosunun kurucusudur.Oyuncu ,yönetmen,çevirmen ,makale yazarı

Bedri Rahmi EYÜBOĞLU:Ressam-Meşhur şiiri “Karadut”

Cevat Şakir KABAAĞAÇLI:Halikarnas Balıkçısı lakabıyla yazmıştır.Hikaye ve romanları Bodrum ,Ege ve Akdeniz’i anlatır.

Roman.Aganta Burina Burinata*

*anlamı:aganta, tut; burina ve burinata, alt ve üst yelkenlerin adı.

Pertev Naili BORATAV:Folklor ve halk edebiyatı araştırmacısı. Masal ,tekerleme derlemeleri var.Köroğlu Destanı ve Nasrettin Hoca nın fıkraları üzerine araştırmalarıyla tanınır

Rıfat ILGAZ:Toplumsal gerçekçi şair.Mizah yazarı olarak  da bilinir  Roman,hikaye  anı ve çocuk kitapları var. “Hababam Sınıfı”

Ceyhun Atıf KANSU:Şair halk şöyleyişine yakın canlı bir dili var

Ruşen Eşref ÜNAYDIN:Atatürk’ü Türk basınında ilk tanıtan kişi

Gazeteci röportajı başlatan kişi. Başarılı mülakatları var

Nihat Sami Banarlı: Ede.tarihçisi “Resimli Türk Ede.Tarihi” önemli

Fakir BAYKURT:Köy hayatını anlatan eserler yazdı Yılanların Öcü

Salah BİRSEL:Şair ;ama asıl ününü denemeleriyle kazanmıştır.

Adalet AĞAOĞLU.Roman.Fikrimin İnce Gülü

Orhan PAMUK:Cevdet Bey ve Oğulları,Sessiz Ev,Beyaz Kale,Kara Kitap,Yeni Hayat,Benim Adım Kırmızı,Kar (Nobel ödülü sahibi)

GÜNÜMÜZ HALK EDEBİYATI

Aşık Veysel ŞATIROĞLU:Aşk ,özlem,ölüm,doğa,yurt sevgisi

Dostlar Beni Hatırlasın(Kara Toprak,Uzun İnce Bir Yol)

Erzurumlu Yaşar REYHANİ

Karslı Murat ÇOBANOĞLU

Şeref TAŞLIOVA:Gönül Bahçesi

TÜRKİYE DIŞINDAKİ TÜRK EDEBİYATI

Azerbaycan Türk Edebiyatı: Şair:Bahtiyar VAHAPZADE

Şair Şehriyar (Heyder Baba’ya selam)

Bulgaristan Türk Edebiyatı:Şair Recep KÜPÇÜ

Kıbrıs Türk Edebiyatı.:Şair Osman TÜRKAY

Kırgızistan Türk  Edebiyatı. Cengiz AYTMATOV.Cemile, Selvi Boylum,Dişi Kurdun Rüyaları,Toprak Ana

Kırım Türk Edebiyatı: İsmail GASPIRALI

Batı Trakya Türk Edebiyatı:Mehmet HİLMİ

Kazak Türk Edebiyatı:Mağcan CUMABAYULI  Kazak Türklerinin ulusal şairidir

Kazan Türkleri Türk Edebiyatı:Ayaz İSHAKİ öykü ,roman yazarı

Özbekistan Türk Edebiyatı: Süleyman ÇOLPAN Birçok türde eseri var –Şair AYBEK

Türkmenistan Türk Edebiyatı:Şair Ata ATACANOĞLU

Uygur Türkleri Edebiyatı.Ziya SEMEDİ Roman hikaye

Yugoslavya Türkleri Edebiyatı:Şair Nimetullah HAFIZ

Irak Türkleri Edebiyatı: Ata TERZİBAŞI(Kerkük Hoyratları)



Edebiyat